czwartek, 19 listopada 2026

BAL W OPERZE TEATR POLONIA

 

A więc idziemy na BAL W OPERZE Juliana Tuwima w Teatrze Polonia! Bal widmo, który cyklicznie się powtarza, bo ludzkość się nie naprawia, nie zmienia na lepsze i zmierza ku wygenerowanej przez samą siebie apokalipsie, w oparach absurdalnego wynaturzenia i szaleństwa. W apogeum fazy skundlonego człowieczeństwa. Tak w roku 1936, kiedy poeta tą degenerację napiętnował w swoim poemacie, jak i dzisiaj, kiedy Artur Barciś ją prezentuje w swojej energetycznej, zaangażowanej interpretacji. Umieszcza nas w oku cyklonu ludzkiego piekła, jeszcze na ziemi, i po niej prowadzi jak złowieszczy wodzirej, demaskator fałszu i zepsucia elit, krytyk ludzkich słabości i przywar, przejęty artysta-profeta. Ubrany w kostium ironicznej powagi (kostiumy Zuzanny Markiewicz), w makijażu Mistrza Ceremonii z KABARETU Boba Fosse'a (pobielona twarz, czerwone usta, róż na policzkach, poczernione brwi, białe rękawiczki, krwista kokarda i szelki) obśmiewa, kpi, drwi dla poruszenia sumienia, dla opamiętania. Póki jest czas, póki nie jest za późno.

Aktor porusza się w mrocznej przestrzeni rzeczywistości, sam jeden wypełnia scenę swoją tyradą oskarżeń zaprawionych ostrym szyderstwem, dosadną kpiną, gorzką refleksją o straconych złudzeniach o triumfie rozumu i dobra klasy rządzącej, mającej wpływ na losy Polski. Za oparcie ma żelazną, ażurową konstrukcję jakby więzienie, klatkę ze schodami, punkt obserwacyjny (scenografia Wojciecha Stefaniaka), z którego przejęty i głęboko rozczarowany dokonuje bezlitosnej wiwisekcji balu, jego rozpasania, bombastycznego zbytku, zjadliwym satyrycznym osądem charakteryzuje jego uczestników, wskazując przyczyny nadciągającej katastrofy. Tylko w tle pojawiają się obrazy, raz realistyczne, raz abstrakcyjne - w zmieniającej się kolorystyce, intensywności, wyrazistości. Przerażające, bo z premedytacją kontrastują z ciemnością, pustką sceny, która wyraża nicość, w której pogrążeni są odpowiedzialni za swoją degenerację przedstawiciele władzy, kapitału, mający wpływ na życie społeczeństwa, kondycję kraju notable, którzy dają sobie przyzwolenie na upadek moralny, uwiąd intelektualny, ucieczkę od odpowiedzialności i konstruktywnego społecznego i politycznego działania. Bez wstydu, poczucia winy i bez lęku przed karą (wizualizacje Franciszek Barciś). 

Artur Barciś obchodzi tym ważnym dla nas wszystkich spektaklem swoje siedemdziesiąte urodziny. Pokazuje doskonałą formę i dowodzi mistrzowskiej klasy aktorskiej. Wykonuje tytaniczną pracę - dokonuje wyboru tematu sztuki, adekwatnego do niego tekstu, reżyseruje i gra, i tańczy dance macabre. Jakby lęk o to, co się obecnie dzieje dodawał mu skrzydeł w przeprowadzanej misji otwierania nam oczu przed nadciągającą katastrofą. Artysta nieprzypadkowo sięga po zjadliwą satyrę Tuwima, która celnie piętnuje samobójczy kurs cywilizacji, która promuje hedonizm, kompulsywny konsumpcjonizm, pornografię ciała i duszy, akceptuje dewaluację słowa, myśli i czynu. Tumani ludzi i przestrasza. Nie wstydzi się egoizmu podszytego interesem osobistym. Z kontem no limits, z kursem na wojnę. Na balu trwa taniec śmierci, bo nikt się nie boi SĄDU OSTATECZNEGO (np. Hieronima Boscha), bo liczy się: ja, dla mnie, o mnie, nigdy dosyć, wciąż za mało. A gdy nadciąga koniec, apetyt na korzystanie z życia łamie człowieczeństwu kręgosłup moralny i grzebie wszelkie wyższe wartości. Artur Barciś dramatycznie walczy o opamiętanie się ludzi. Artysta czuje i rozumie współczesne zagrożenia więc tworzy postać kasandryczną, obok sardonicznej złości pełną zadumy i troski. Pragnie przestrzec nas przed tragicznymi konsekwencjami gnuśności, rozpasania i samozadowolenia. Uchronić przed pułapkami własnej natury. Ocalić przed chaosem zatracenia. Ale bal trwa po świt. Świt, który nieuchronnie zmiecie w otchłań niebytu ludzkie zło i będzie zwiastować początek. Stary, dobrze już przepracowany i sprawdzony, czy zupełnie nowy? Słowa Apokalipsy nie karmią złudzeń płonną nadzieją. Nie mamią. Są zapowiedzią wymierzenia sprawiedliwości. Bez miłosierdzia i bez przebaczenia. 


BAL W OPERZE   Julian Tuwim

Reżyseria: Artur Barciś
Muzyka: Jerzy Satanowski
Scenografia: Wojciech Stefaniak
Kostiumy: Zuzanna Markiewicz
Wizualizacje: Franciszek Barciś
Światło: Waldemar Zatorski
Konsultacja choreograficzna: Anna Iberszer
Asystent ds. scenografii i kostiumów: Małgorzata Domańska
Producent wykonawczy: Rafał Rossa
Realizacja dźwięku i efekty dźwiękowe: Marcin Głos
Realizacja światła: Emil Kula
Realizacja projekcji: Paweł Nowicki
W nagraniu audio głosu użyczyła: Krystyna Czubówna

Obsada:
Artur Barciś

fot. Katarzyna Kural-Sadowska/Teatr Polonia

0 komentarze:

Prześlij komentarz