czwartek, 19 listopada 2026

BAL W OPERZE TEATR POLONIA

 

A więc idziemy na BAL W OPERZE Juliana Tuwima w Teatrze Polonia! Bal widmo, który cyklicznie się powtarza, bo ludzkość się nie naprawia, nie zmienia na lepsze i zmierza ku wygenerowanej przez samą siebie apokalipsie, w oparach absurdalnego wynaturzenia i szaleństwa. W apogeum fazy skundlonego człowieczeństwa. Tak w roku 1936, kiedy poeta tą degenerację napiętnował w swoim poemacie, jak i dzisiaj, kiedy Artur Barciś ją prezentuje w swojej energetycznej, zaangażowanej interpretacji. Umieszcza nas w oku cyklonu ludzkiego piekła, jeszcze na ziemi, i po niej prowadzi jak złowieszczy wodzirej, demaskator fałszu i zepsucia elit, krytyk ludzkich słabości i przywar, przejęty artysta-profeta. Ubrany w kostium ironicznej powagi (kostiumy Zuzanny Markiewicz), w makijażu Mistrza Ceremonii z KABARETU Boba Fosse'a (pobielona twarz, czerwone usta, róż na policzkach, poczernione brwi, białe rękawiczki, krwista kokarda i szelki) obśmiewa, kpi, drwi dla poruszenia sumienia, dla opamiętania. Póki jest czas, póki nie jest za późno.

Aktor porusza się w mrocznej przestrzeni rzeczywistości, sam jeden wypełnia scenę swoją tyradą oskarżeń zaprawionych ostrym szyderstwem, dosadną kpiną, gorzką refleksją o straconych złudzeniach o triumfie rozumu i dobra klasy rządzącej, mającej wpływ na losy Polski. Za oparcie ma żelazną, ażurową konstrukcję jakby więzienie, klatkę ze schodami, punkt obserwacyjny (scenografia Wojciecha Stefaniaka), z którego przejęty i głęboko rozczarowany dokonuje bezlitosnej wiwisekcji balu, jego rozpasania, bombastycznego zbytku, zjadliwym satyrycznym osądem charakteryzuje jego uczestników, wskazując przyczyny nadciągającej katastrofy. Tylko w tle pojawiają się obrazy, raz realistyczne, raz abstrakcyjne - w zmieniającej się kolorystyce, intensywności, wyrazistości. Przerażające, bo z premedytacją kontrastują z ciemnością, pustką sceny, która wyraża nicość, w której pogrążeni są odpowiedzialni za swoją degenerację przedstawiciele władzy, kapitału, mający wpływ na życie społeczeństwa, kondycję kraju notable, którzy dają sobie przyzwolenie na upadek moralny, uwiąd intelektualny, ucieczkę od odpowiedzialności i konstruktywnego społecznego i politycznego działania. Bez wstydu, poczucia winy i bez lęku przed karą (wizualizacje Franciszek Barciś). 

Artur Barciś obchodzi tym ważnym dla nas wszystkich spektaklem swoje siedemdziesiąte urodziny. Pokazuje doskonałą formę i dowodzi mistrzowskiej klasy aktorskiej. Wykonuje tytaniczną pracę - dokonuje wyboru tematu sztuki, adekwatnego do niego tekstu, reżyseruje i gra, i tańczy dance macabre. Jakby lęk o to, co się obecnie dzieje dodawał mu skrzydeł w przeprowadzanej misji otwierania nam oczu przed nadciągającą katastrofą. Artysta nieprzypadkowo sięga po zjadliwą satyrę Tuwima, która celnie piętnuje samobójczy kurs cywilizacji, która promuje hedonizm, kompulsywny konsumpcjonizm, pornografię ciała i duszy, akceptuje dewaluację słowa, myśli i czynu. Tumani ludzi i przestrasza. Nie wstydzi się egoizmu podszytego interesem osobistym. Z kontem no limits, z kursem na wojnę. Na balu trwa taniec śmierci, bo nikt się nie boi SĄDU OSTATECZNEGO (np. Hieronima Boscha), bo liczy się: ja, dla mnie, o mnie, nigdy dosyć, wciąż za mało. A gdy nadciąga koniec, apetyt na korzystanie z życia łamie człowieczeństwu kręgosłup moralny i grzebie wszelkie wyższe wartości. Artur Barciś dramatycznie walczy o opamiętanie się ludzi. Artysta czuje i rozumie współczesne zagrożenia więc tworzy postać kasandryczną, obok sardonicznej złości pełną zadumy i troski. Pragnie przestrzec nas przed tragicznymi konsekwencjami gnuśności, rozpasania i samozadowolenia. Uchronić przed pułapkami własnej natury. Ocalić przed chaosem zatracenia. Ale bal trwa po świt. Świt, który nieuchronnie zmiecie w otchłań niebytu ludzkie zło i będzie zwiastować początek. Stary, dobrze już przepracowany i sprawdzony, czy zupełnie nowy? Słowa Apokalipsy nie karmią złudzeń płonną nadzieją. Nie mamią. Są zapowiedzią wymierzenia sprawiedliwości. Bez miłosierdzia i bez przebaczenia. 


BAL W OPERZE   Julian Tuwim

Reżyseria: Artur Barciś
Muzyka: Jerzy Satanowski
Scenografia: Wojciech Stefaniak
Kostiumy: Zuzanna Markiewicz
Wizualizacje: Franciszek Barciś
Światło: Waldemar Zatorski
Konsultacja choreograficzna: Anna Iberszer
Asystent ds. scenografii i kostiumów: Małgorzata Domańska
Producent wykonawczy: Rafał Rossa
Realizacja dźwięku i efekty dźwiękowe: Marcin Głos
Realizacja światła: Emil Kula
Realizacja projekcji: Paweł Nowicki
W nagraniu audio głosu użyczyła: Krystyna Czubówna

Obsada:
Artur Barciś

fot. Katarzyna Kural-Sadowska/Teatr Polonia

środa, 18 listopada 2026

NIEZIDENTYFIKOANE SZCZĄTKI LUDZKIE I PRAWDZIA NATURA MIŁOŚCI TEATR COLLEGIUM NOBILIUM


NIEZIDENTYFIKOWANE SZCZĄTKI LUDZKIE I PRAWDZIWA NATURA MIŁOŚCI to spektakl dyplomowy studentek i studentów kierunku aktorstwo dramatyczne Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, wystawiony w Teatrze Collegium Nobilium. Sztuka Brada Frasera - obsceniczna, wulgarna, dla dorosłych - wprowadza widza w świat ludzi młodych, pełnych życia i nadziei, ale doświadczonych rozczarowaniem relacjami z ludźmi, którzy nie zaspokajają ich potrzeb, nie starają się ich dobrze zrozumieć czy prawdziwie pokochać. Dlatego, mimo długotrwałych znajomości, związki są powierzchowne i płytkie, nie rozwijają się, a ich szczerość i prawdziwość pozostaje jedynie w sferze deklaratywnej czy ukrytej. Jakby wszystko się dopiero definiowało i kształtowało. Jest więc impulsywnie, spontanicznie, na luzie, w oparach alkoholu, narkotyków i niezobowiązującego seksu. Prowokująco, sprośnie, wyuzdanie. Wydaje się, że fajny jest taki styl życia bez zobowiązań, z dnia na dzień. Jednak pod powierzchnią markowanego zadowolenia kłębią się i wzmagają emocje związane z przeszłością, samotnością i niespełnieniem. Wielka tajemnica, której odkrycie spowoduje w życiu bohaterów znaczące zmiany, może stać się dla nich nowym początkiem lub kolejnym etapem poznawania samego siebie, radzenia sobie z problemami: określaniem i zgłębianiem własnej tożsamości, definiowaniem uczuć, podejmowaniem wysiłku działania i decydowania, akceptowania stanu rzeczy. Tymczasem na scenie kłębią się i walczą o swoje eskalujące frustracje, dominuje chaos zaburzonej komunikacji. Ludzie używają siebie nawzajem, wymieniają się sobą i osamotniają, bo unikają otwartości, szczerości, podejmowania tematów dla nich ważnych. Żyją z dnia na dzień, żywią się namiastką jakby tonąc chwytali się brzytwy. Spragnieni miłości.
Wątek kryminalny odgrywa w tym wielką rolę. Sugeruje możliwość eskalacji bezkarności seryjnego mordercy, jest graniczną próbą postaw dla pozostałych bohaterów, którzy muszą wybrać po czyjej chcą być stronie: przypadkowych ofiar czy kumpla zabójcy, cynicznego przyjaciela. Jakby w końcu musieli też zdecydować jak żyć dalej: zabijać w sobie ufność, otwartość i szczerość czy pozostać rozmemłanym popaprańcem, zagubionym, stłamszonym lękiem, depresją, obawą, wiecznie przegranym szczątkiem ludzkim.
Tekst Brada Frasera wystawiony w 1989 roku jest dzisiaj do bólu aktualny, bo inteligentnie mówi o dziejącym się tu i teraz życiu i stanie psychicznym bohaterów, na które miała wpływ przeszłość, na który oddziałuje współczesny kontekst społeczno-obyczajowy. Scenografia Krystiana Szymczaka (także projektanta kostiumów) tworzy wielość przenikających się planów scenicznych, a to umożliwia symultaniczność ruchu scenicznego i wypowiadanych kwestii, co potęguje znaczenie zachowania, jednię uczuciowych potrzeb i deficytów emocjonalnych bohaterów. Reżyseria Jarosława Tumidajskiego pozwala w sposób doskonały ich scharakteryzować, oddać nastrój beznadziei, rosnącego rozgoryczenia wywołanego brakiem skuteczności działania, czy wycofania i trwania w stanie zawieszenia. 
Każdy z aktorów otrzymał i z powodzeniem wykorzystał szansę stworzenia ciekawej, złożonej, niejednoznacznej osobowości swojego bohatera, który z obawy przed całkowitym odrzuceniem tworzy z pozostałymi osobami czasem kuriozalne, czasem podszyte lękiem o odrzucenie, brak akceptacji relacje, by w sumie zaprezentować pokolenie młodych ludzi porzuconych przez rodzinę, w kryzysie samotności, poszukujących tego, czego im w dzieciństwie zabrakło: głębokiej emocjonalnej więzi, poczucia bezpieczeństwa, siły i pewności siebie, kręgosłupa moralnego, systemu wartości. Wszyscy bohaterowie pozostają całkowicie bezradni i bezsilni wobec wymogów życia. Wolni i samodzielni cały czas intuicyjnie szukają własnej tożsamości, prawdziwego samego siebie, swojego miejsca w świecie. Bliskości, czułości, uczucia. Nieprzygotowani odnoszą ciągłe porażki. David Jakuba Jaskulskiego to barwna, charyzmatyczna postać, obiekt pożądania, powinien iść przez życie jak burza i odnosić sukcesy a jednak niepewność własnej wartości podcina mu ciągle skrzydła. Aktor potrafi pokazać złożoność tej postaci a więc i beztroskę, radość, ciepło, ale i chwile zwątpienia, wahania. Candy Antoniny Kozakochczak jest w nim zakochana, co aktorka odkrywa subtelnie (napomyka o miłości do niego, nie chce się wyprowadzić), i w sposób dramatyczny (bulimia, kompulsywne poszukiwanie partnerki/partnera) okazując przy tym brak zdecydowania. Bernie Oskara Siegela to seryjny morderca gardzący swoimi ofiarami, a dla świata porządny obywatel, przy tym kumpel do wypitki i chętny do uprawiania seksu ze wszystkimi. W sumie paskudny typ. Kane Jana Scardiny to porzucona przez dorosłych na żer światu niewinność. Aktor gra uległego, kruchego, ufnego chłopaka funkcjonującego w opozycji do stylu życia bogatych rodziców. Buszujący w zbożu. Budzi współczucie, bo mając potencjalnie wszystko, nie wie jak żyć. Robert Michała Brzozowskiego jest mężem i ojcem, co na początku ukrywa, ma problemy z panowaniem nad sobą (damski bokser), też szuka miłości, ale zalękniony, onieśmielony, niepewny siebie robi to tak niezdarnie, że niszczy wszelkie próby zbliżenia. Jerrie Julii Trzaskalik jest szukającą akceptacji Candy zakochaną w niej lesbijką. Aktorka pokazuje jej fascynację wybranką, starania o nią, oddaje obawy, zawody, porażkę. Benita Gabrieli Kowalewskiej to postać równie ciekawa, w dodatku ma bolesną przeszłość i wyjątkowe zdolności. Aktorka przykuwa uwagę od samego początku spektaklu. Emanuje tą iskrą bożą - lekkością wchodzenia w rolę, naturalnością obecności na scenie - rzadką przecież, a szczególną.  
Tak naprawdę nie sposób zidentyfikować poruszające się swobodnie szczątki ludzkie, bohaterów sztuki, dociec prawdziwej natury ich miłości do siebie samych, innych ludzi, świata. Budują życie trudne do rozpoznania, zaakceptowania, powielania, bo pozbawione jest celu, sensu, nadziei, szczęśliwych ciągów dalszych. Ciągłe usiłowania, walka, by zaznać szczęścia, gdy muszą zaspokoić się namiastką, zgodzić się na kompromis, wzrusza. Pocieszające jest to, że w każdym z nich tli się jeszcze siła, która wybija ich z marazmu i może stać się punktem zwrotnym. Nawet gdy przynosi cierpienie.
Bardzo dobry spektakl, energetyczne aktorstwo, świetna reżyseria, przekonajcie się sami. Powodzenia:)


NIEZIDENTYFIKOWANE SZCZĄTKI LUDZKIE I PRAWDZIWA NRATURA MIŁOŚCI Brad Fraser

tłumaczenie: Marta Gil-Gilewska
reżyseria i opracowanie muzyczne: Jarosław Tumidajski
scenografia i kostiumy: Krystian Szymczak
światło: Jarosław Tumidajski, Krystian Szymczak
koordynacja scen intymnych: Marta Zygadło

obsada:
Jakub Jaskólski - DAVID
Antonina Kozakoszczak - CANDY
Oskar Siegel - BERNIE
Jan Scardina - KANE
Michał Brzozowski - ROBERT
Julia Trzaskalik - JERRIE
Gabriela Kowalewska - BENITA

fot. Zuzanna Mazurek

czwartek, 12 listopada 2026

TO NIE JEST SPEKTAKL O TWOJEJ URODZIE TEATR COLLEGIUM NOBILIUM


To nie jest spektakl o twojej urodzie, ale o brzydocie i okrucieństwie świata ludzi, w którym wciąż wybuchają wojny. To nie jest sztuka o przyjemnościach, swawolach, pięknie życia, ale o jego znoju, niedolach i udrękach. Zwłaszcza kobiet. Zwłaszcza dzieci.

To nie jest spektakl o urodzie twojej, mojej czy kogokolwiek innego, ale o mentalności, psychice, (nie)pamięci ofiar i biernych obserwatorów konfliktów, o wojnie, która wszystko niszczy, udziwnia, zabija. Nie dowiadujemy się niczego nowego, ale po raz kolejny obserwujemy, co wojna jest w stanie w człowieku zniszczyć, czym go obciążyć po kres jego życia i co ewoluuje dziedziczone w kolejnych pokoleniach. Jej destrukcyjna siła nie naprawia niczego i nikogo. Wręcz przeciwnie, lekceważy dotychczasową wiedzę i atakuje na każdym kroku obrazem kolejnego konfliktu. Tak więc temat bestialstwa, bezkarności  odradza się i z nowym impetem uderza, bo dziś jest na agresję przyzwolenie (zapotrzebowanie, czas, kontekst). A wszechobecne relacje, doniesienia, analizy znieczulają wrażliwość, rugują empatię, oswajają lęk i sprawiają, że tworzy się dystans, wzrasta bezradność wobec zła wojny  i nieludzkiego wobec niej zobojętnienia, niezrozumiałego wypierania jej ze świadomości.

Bohaterkami są kobiety, które na swój sposób heroicznie walczą, poświęcają się, przywracają do normalności świat niszczony przez przemoc, agresję, śmierć świadomie i z premedytacją inicjowaną przez człowieka. Spektakl koncentruje się na ludzkiej bezsilności wobec zła. Na ofiarach, na tych, którzy przetrwali i tych, którzy tylko z dystansem obserwują. Świat mediów, teatr również, informuje, ale także utwierdza widzów w przekonaniu, że każdy sam sobie gotuje los, bo nie jest w stanie zawczasu przeciwdziałać złu, zdusić go w zarodku. Może tylko zmagać się z jego skutkami. Nie mówi o sprawcach, przyczynach. 

Wojna mężczyzn, nieobecnych, walczących gdzieś na froncie, decydujących o losie kobiet, dzieci i świata to destrukcja i chaos. To bezwstydny interes tworzony na grobach światłych, szczytnych idei, który dzisiaj już nie ukrywa swoich motywacji i celów. Bo zrzucił maskę  moralnego uzasadnienia, nie używa kamuflażu dla konieczności walki w imieniu dobra (życia, bezpieczeństwa, zachowania tożsamości) ogółu czy jednostki (choć w istocie ta się nigdy nie liczyła). Obrazy wojny, informacje o niej spowszedniały, oswajają wrażliwość tych, których nieszczęście wojny bezpośrednio nie dotyczy. Nawet takie, które niosą tragiczną historię teatru w Mariupolu, zbombardowanego przez Rosjan, mimo że widoczny był z lotu ptaka napis informujący, że są w nim dzieci.  Kolejne kobiety, które usiłowały go napisać, były zabijane przez snajpera. 

Surowy, mocny, mroczny w formie i treści spektakl TO NIE JEST SPEKTAKL O TWOJEJ URODZIE w dyplomowej reżyserii Marty Twardowskiej dotyczy trudnych, ale ważnych tematów. Tu wojna ma kobiecą twarz niewinnej ofiary, anonimowego bohatera. Sztuka uzmysławia wielką niemoc wobec tego, czego nie można zmienić, na co się nie ma wpływu, mimo że podkreśla heroiczne znoszenie trudów ataków, podnoszenie się po stracie oraz pełne bólu i cierpienia trwanie po niej. Doskonale to przedstawiają: Aleksandra Bożek, Anna Denysenko, Maciej Karbowski, Monika Świtaj, Agnieszka Zińczuk. Ale także Warszawa ze starą lipą w Parku Saskim, która przetrwała niejedną zawieruchę, jest tego koronnym dowodem. Uporczywe rekonstrukcje części ciała (piersi), opis gwałtu na Białorusince, przerażające puste plastikowe worki przygotowane na kolejne ofiary, głęboko przejmująca pieśń przeszywa serca słuchaczy, ich umysły poraża. Chodzi jednak o to, by uruchamiając w każdym widzu najczulsze struny, sprowokować go do działania.

Artyści próbują dotrzeć do widzów odwołując się do ich wrażliwości, empatii, zdrowego rozsądku i jest to działanie ambitne. Z konieczności brutalne jak sam temat. Ale i rozdzierające serce. Dzisiaj nie wystarczy informować, omawiać, analizować, trzeba widza mocno poruszyć, wstrząsnąć nim do głębi. Spróbować zawładnąć nim i przeprogramować, by móc go ocalić, pocieszyć. Czy jest to możliwe? Bez względu na to, czy akcja sztuki TO NIE JEST SPEKTAKL O TWOJEJ URODZIE Ivany Saiko rozgrywa się w czasach historycznych czy współczesnych, w Warszawie czy w Ukrainie, wojna zamienia sen ludzkości o pięknie, dobru i prawdzie w krwiożerczy koszmar o szaleństwie. Mimo znieczulania przez czas, przez media, mimo wypierania jej zła i niegasnącego instynktu przetrwania. Nawet za cenę dźwigania do końca życia bagażu (wielkiego worka jak kuli u nogi) bólu, doświadczeń i wspomnień. Może dlatego, że nadzieja umiera ostatnia.


TO NIE JEST SPEKTAKL O TWOJEJ URODZIE Ivana Sajko

tłumaczka: Gabriela Abrasowicz
reżyseria: Marta Twardowska
dramaturgia: Marta Lewandowska
opracowanie reżyserskie: Marta Lewandowska i Marta Twardowska
scenografia, kostiumy i animacja: Bartłomiej Kruk
muzyka: Barbara Zach
światła i wideo: Michał Modlinger
ruch sceniczny: Volodymyr Ryga

obsada:
Aleksandra Bożek
Anna Denysenko
Maciej Karbowski
Monika Świtaj
Agnieszka Zińczuk


Fot. Zuzanna Mazurek

środa, 11 listopada 2026

CIAŁO/UMYSŁ 2026: FRONTYSTERIUM, CZYM STAJĄ SIĘ RZECZY


Festiwal CIAŁO/UMYSŁ proponuje spotkanie artystów z widzami, które na pierwszy plan wysuwa rozważanie o oddziaływaniu ciała na umysł i umysłu na ciało. Podkreśla wagę interdyscyplinarności sztuki tańca i performansu, możliwości konfrontacji wypowiedzi artystycznej z tym, co wywołuje ona u widzów (panele dyskusyjne, spotkania po spektaklach).

FRONTYSTERIUM, CZYM STAJĄ SIĘ RZECZY z choreografią Jacka Łumińskiego jest spektaklem tańca współczesnego, który idealnie oddaje ideę Festiwalu CIAŁO/UMYSŁ. Ciało jest narzędziem, przekaźnikiem, nosicielem (pamięci) czyli materią wizualizującą maksymalnie precyzyjnie zamysł umysłu, adekwatnie do przeżywanych emocji, uczuć, nastrojów, tworzonych lub istniejących relacji, więzi z innymi ludźmi. W ruchu/bezruchu ciało komunikuje o związkach świata wewnętrznego człowieka ze światem zewnętrznym. Opowiada historie, ilustruje przemiany, tworzy kontekst metamorfoz wyrazistym ruchem, sugestywnym gestem, dynamicznym układem, intensywnym językiem ciała poddanego woli umysłu. Spektakl konfrontuje Polską Technikę Tańca Współczesnego, którego twórcą jest Jacek Łumiński, dyrektor Śląskiego Teatru Tańca w latach 1991-2013, z duchem, techniką i kierunkami rozwoju tańca współczesnego. Jest to więc międzypokoleniowe spotkanie tancerzy z różnym przygotowaniem, przebiegiem kariery, biografią. 

Frontysterium to przestrzeń edukacyjna, miejsce metamorfoz ciała (rzeczy), jego umysłu i duszy. Skomplikowany proces uczenia się siebie, ludzi i świata, doświadczania wzlotów i upadków, wprowadzania idei w czyny, kształtowanie postaw, tworzenia związków, poznawania charakteru relacji i zależności międzyludzkich ilustrują poszczególne sekwencje choreograficzne - sugestywne, symboliczne, metaforyczne. Całość jest opowieścią o drodze życia, jej ilustracją z całym bagażem kumulujących się w czasie spotkań, zdarzeń, doznań, zależności i uwarunkowań. Młodość (reprezentowana przez tancerzy Luminski Dance Project) - niewinna, egzaltowana, ciekawa wszystkiego - odkrywa, poznaje, szuka, określa własną tożsamość, rozwija się i kształtuje charakter. Dojrzałość to rewers młodości, kiedy wszystko nabiera bolesnego znaczenia, ciało zawodzi, a problemy stają się nowymi wyzwaniami, czynią codzienność trudną do przeżycia. Dlatego tak ważna jest obecność powracającego po ponad trzydziestu latach na scenę Jacka Łumińskiego i tańczącej z nim Sylwii Hefczyńskiej-Lewandowskiej, którzy przejmująco uwiarygodniają głęboką, mądrą dojrzałość z jej wzlotami, upadkami, okazywaną troską i wzajemną uważnością na siebie. Puenta jest wzruszająca. Cały spektakl wspaniały.

Przestrzeń jest neutralna, jakby nieobecna, niezaistniała. To tło, kosmiczny mrok, w którym poruszają się obiekty - ciała. Może ten minimalizm otoczenia artystów sugeruje, że kontekst czasoprzestrzeni jest mniej ważny od tego, jak z materii ciała rodzi się i wyraża poprzez nie abstrakcyjne myślenie, niematerialna samoświadomość, sensoryczna wrażliwość, nieokiełznana wyobraźnia, która wiedzie ludzi ku czułej dojrzałości człowieczeństwa. Rzeczy stają się bytem niematerialnym. Realizm abstrakcją. Ciało oddaje stan umysłu, a umysł tak wpływa na nie, że się przystosowuje i trwa dalej i dalej jedno i drugie. Ciągle w nowych bytach, treściach i formach.

Tym jest ten taniec.


FRONTYSTERIUM, CZYM STAJĄ SIĘ RZECZY

Choreografia: Jacek Łumiński

Wykonawcy: Sylwia Hefczyńska-Lewandowska oraz:
Ewelina Cieśla, Angelika Karal, Karolina Januszek, Wiktor Łacek, Sebastian Wiertelak, Łukasz Zgórka, Maciej Beczek
Ze specjalnym udziałem: Jacek Łumiński
Muzyka: kolaż
Reżyseria świateł: Jacek Górka
Produkcja: Anna Wróblowska

Premiera: 29.11.2025, Bytom

Partnerzy projektu: Bytomskie Centrum Kultury, Katowice Miasto Ogrodów, Akademia Muzyczna w Katowicach

poniedziałek, 9 listopada 2026

CIAŁO/UMYSŁ 2026: TO OUR DELIGHT


TO OUR DELIGHT czyli PRZEPIS NA NOWY ŚWIAT to performans, którego koncepcję i wykonanie opracowała Olja Grubić ze Słowenii. Atutem tego projektu jest wspólna, widowni i sceny przestrzeń, spontaniczny udział widzów w działaniach artystów oraz jego prosta forma, czytelne przesłanie. Przybyli, ci chętni i ufni jak dzieci, przyłączyli się do zabawy budowania wsi, a może miasta czy osady z ciastek, z masy czekoladowej oraz z całych i zmielonych na pył bakalii. Świetnie się bawili. Powstały domy i domki, groble, płoty, ulice, a nawet rzeźby, by zapełnić pustą przestrzeń, na której miało powstać dzieło. I wspólnym wysiłkiem powstało. Lecz nic nie jest dane raz na zawsze. Można wszystko zmienić, przerobić z tego samego budulca i lepiszcza. Wystarczy zniszczyć to, co zostało zbudowane, nawet w sposób gwałtowny i brutalny rozbijając je wielkim kuchennym wałkiem. Nie trzeba czekać, aż zrobi to czas. Sprawy należy brać w swoje ręce i czynnie uczestniczyć w wypracowywaniu nowego przepisu na lepszy świat, dobre w nim życie. Trzeba tylko wiedzieć, jak należy wykorzystać uzyskany materiał. No cóż, w teatrze wszystko jest możliwe, od czego jest performer - przewodnik, koncept i wyobraźnia, perspektywa. I tak powstaje zupełnie odmienny produkt, czekoladowe kulki obtoczone wiórkami kokosowymi, które można zjeść w teatrze lub wziąć je ze sobą do domu.

W tym projekcie performatywne działanie człowieka wykazuje postawę aktywną i twórczą. Przyznaje mu kontrolowaną autonomię decydowania i działania. Sprawdzania jakości efektów własnej pracy. Strategia zmieniania rzeczywistości przybiera formę łagodnej perswazji, delikatnej zachęty do odprężającej, niewinnej zabawy. Wyrzeka się prowokacji, ostrości argumentów, ataku. Podkreśla naturalną kolej rzeczy jako uzasadnienie wszelkiej metamorfozy.

Przesłanie jest pozytywne, budujące. Może nazbyt naiwne i oczywiste. Wszystko jest płynne, zmienne, możliwe. I winno być funkcjonalne, przyjemne. Jedna forma przechodzi w drugą. Proces tworzenia i niszczenia daje satysfakcję, a dzieło ma służyć jednostce i dobru ogólnemu. Nie jest więc udręką, ciężarem, kosztem. A człowiek, kolejne pokolenie jest demiurgiem, którego kreatywność inicjuje nowy początek, przeprowadza rewolucję i osiąga pożądany cel, co wydaje się naturalne i pożyteczne. Nie każda strata jest bolesna, nie każda zmiana jest zła, bo może spowodować postęp, powstanie czegoś lepszego, w tym konkretnym przypadku - smacznego. W końcu konsumpcja i hedonizm jest znakiem firmowym współczesności. Efekty mogą zaskoczyć. Trzeba więc mieć tylko przepis na nowe życie i nie bać się go stosować. Ta sztuka daje go w prezencie, szczodrze dzieli się tym, co wypracowała. Ku powszechnej aprobacie korzystania z miłego, dostatniego, słodkiego życia. Ukontentowania. A może znieczulenia. Zamknięcia współczesnemu człowiekowi ust.



TO OUR DELIGHT (Przepis na nowe życie)

Koncepcja i wykonanie: Olja Grubić

Współautorki i wykonawczynie: Anita Wach, Nina Goropečnik
Producentka: Lučka Neža Peterlin
Kierownik techniczny: Grega Mohorčič
Produkcja: Maska, Via Negativa
Koprodukcja: Glej Theatre
Wsparcie finansowe: Ministry of Culture of the Republic of Slovenia, City Municipality of Ljubljana

Premiera: 3 czerwca 2025, Lublana

fot. Marta Ankiersztejn